Οι Γονικές Άδειες στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Το ζήτημα του συνδυασμού των επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων των εργαζομένων αποτελεί κεντρικό σημείο αναφοράς στις πολιτικές για την αγορά εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Θέματα όπως γονικές άδειες, μειωμένα ωράρια, υπηρεσίες παιδικής μέριμνας, δυνατότητες επαγγελματικής εξέλιξης, συνιστούν, όλο και συχνότερα,αντικείμενο σχεδιασμού και υλοποίησης πολιτικών ισότητας στην αγορά εργασίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η ανάγκη του εργαζόμενου/ης να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του επαγγέλματος και της οικογένειας, αλλά και η επιδίωξη των επιχειρήσεων για περισσότερη ευελιξία του χρόνου εργασίας, είναι βασικοί παράγοντες που διαμορφώνουν το πλαίσιο των πολιτικών για την οικογένεια και την αγορά εργασίας μέσω των ρυθμίσεων για την οργάνωση του εργάσιμου χρόνου. Όμως, ο ευνοϊκός, για την εργοδοτική πλευρά, κοινωνικός συσχετισμός, της παρέχει την ευχέρεια να αξιοποιεί την ανάγκη του εργαζόμενου για οικογενειακές διευθετήσεις αποκλειστικά προς όφελός της. Σε μια περίοδο όπου οι δοξασίες της αγοράς είναι κυρίαρχες, η συζήτηση και ο προβληματισμός για τον συνδυασμό των επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων των εργαζομένων, με τους όρους που διεξάγεται, ουσιαστικά επικεντρώνεται στην περαιτέρω ελαστικοποίηση του εργάσιμου χρόνου και στην ένταξη στην αγορά εργασίας, κυρίως των γυναικών, με δυσμενέστερους όρους από αυτούς των ανδρών. Η μελέτη του Ινστιτούτου Εργασίας ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ «Συνδυασμός Επαγγελματικών και Οικογενειακών Υποχρεώσεων των εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση 1983 - 2003: Η περίπτωση της γονικής Άδειας, της Άδειας μητρότητας και της Άδειας πατρότητας», επιχειρεί να καταγράψει, όσο είναι δυνατόν, τις διαφαινόμενες τάσεις και προοπτικές των πολιτικών για τις γονικές άδειες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με στόχο να προσδιορίσει τις ομοιότητες και διαφορές μεταξύ τους. Για το συνδικαλιστικό κίνημα, η ενίσχυση και η αναβάθμιση του θεσμού των γονικών αδειών αποτελεί βασικό κριτήριο της κοινωνικής διάστασης των πολιτικών για τον εργάσιμο χρόνο, εφόσον αυτή συμβάλλει στην
ουσιαστική κάλυψη κοινωνικών αναγκών των εργαζομένων. Έρευνες σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν δείξει ότι η αδυναμία του εργαζόμενου/ης να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του οικογενειακού βίου αποτελεί βασική πηγή στρεσογόνων καταστάσεων με αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία και κατ' επέκταση στην απόδοση του εργαζόμενου στον χώρο εργασίας. Η παρούσα μελέτη θεωρούμε ότι συμβάλλει με τον δικό της τρόπο στο να τεθούν από την πλευρά του συνδικαλιστικού κινήματος νέοι στόχοι, ενισχύοντας περαιτέρω τη δράση του για την υποστήριξη των εργαζόμενων γονέων σε ζητήματα που άπτονται των οικογενειακών στρατηγικών όπως αυτό των γονικών αδειών.

Πρόλογος

Εισαγωγή

Παρουσίαση του θεσμικού πλαισίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Συγκλίσεις και αποκλίσεις στο θεσμικό πλαίσιο

Αντί Συμπερασμάτων

Παράρτημα Πινάκων

Βιβλιογραφία

Εκδότης: Γιάννης Παναγόπουλος

Υπεύθυνος Έκδοσης: Πέτρος Λινάρδος - Ρυλμόν