Διά βίου μάθηση, πιστοποίηση προσόντων και διασφάλιση ποιότητας: Όψεις και διερεύνηση της ευρωπαϊκής εμπειρίας

22 Δεκεμβρίου 2016
  • Εισαγωγή/Περίληψη
  • Περιεχόμενα
  • Ομάδα Τεύχους
Σκοπός της μελέτης είναι να συμβάλει στη δημόσια επιστημονική και τεχνοκρατική συζήτηση αποτυπώνοντας αρχικά τις βασικές όψεις της ευρωπαϊκής εμπειρίας στο πεδίο της πιστοποίησης: α) δομών παροχής διά βίου μάθησης, β) εκπαιδευτικών προγραμμάτων και γ) προσόντων (γνώσεων – δεξιοτήτων – ικανοτήτων) που απονέμονται σε μεμονωμένα άτομα. Εν συνεχεία, η παρούσα μελέτη αναδεικνύει βέλτιστες πρακτικές από τον διεθνή χώρο στο πεδίο της διασφάλισης ποιότητας μέσα από τη συστηματοποίηση διαδικασιών, πρακτικών και ενδεδειγμένων μεθοδολογιών ποιότητας στο πλαίσιο της διά βίου μάθησης, ενώ επιχειρεί και τη δημιουργία ενός «οδικού χάρτη» μεταρρυθμιστικών μέτρων και εργαλείων, με στόχο την αξιοποίηση της διεθνούς εμπειρίας από φορείς και οργανισμούς (δημόσιους, μη κρατικούς, ιδιωτικούς) οι οποίοι δραστηριοποιούνται στο πλαίσιο της ελληνικής πραγματικότητας. Αξίζει επίσης να επισημανθεί πως η μελέτη συμβάλλει στην αποσαφήνιση βασικών εννοιών και παραμέτρων οι οποίες σχετίζονται με το τρίπτυχο: δια βίου μάθηση – πιστοποίηση – διασφάλιση ποιότητας. Ειδικότερα όμως, το θέμα της διασφάλισης ποιότητας στη ΔΒΜ αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους των ευρωπαϊκών πολιτικών της τελευταίας δεκαετίας, έχοντας οδηγήσει σε πληθώρα σημαντικών μεθοδολογικών εργαλείων για την επίτευξή του, όπως είναι το Π3, το EFQM, το CAF, το ISO 9001 κ.ά. Οι βασικότεροι παράγοντες που κατέστησαν αναγκαίο τον έλεγχο για τη διασφάλιση ποιότητας των υπηρεσιών των παροχών ΔΒΜ σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι η επέκταση παροχής υπηρεσιών ΔΒΜ σε νέους χώρους, η ανάγκη των φορέων παροχής ΔΒΜ να αναπτύξουν και να διατηρήσουν συγκριτικά πλεονεκτήματα σε μια ταχύτατα μεταβαλλόμενη ανταγωνιστική αγορά, η συνειδητοποίηση από πλευράς εκπαιδευομένων της σπουδαιότητας του ρόλου τους στη διαμόρφωση των όρων και στη διασφάλιση ποιότητας των υπηρεσιών ΔΒΜ, οι μεταβολές στα προσόντα καθώς η ενίσχυση της κινητικότητας της εργασίας και, τέλος, η ανάγκη των φορέων για τη θέσπιση έγκυρων προτύπων και προδιαγραφών αποδοτικότητας και αποτελεσματικότητας της ΔΒΜ.
Περιεχόμενα
Εισαγωγή 11
Μέρος Ι. Εννοιολογικό και θεωρητικό πλαίσιο 15
Κεφάλαιο 1: Διά βίου μάθηση και εκπαίδευση ενηλίκων 17
1.1 Εννοιολογικές παρατηρήσεις και προλεγόμενα 17
1.2 Διά βίου μάθηση και ελληνική πραγματικότητα 20
Κεφάλαιο 2: Πιστοποίηση προσόντων και εκπαιδευτική 25
2.1 Εννοιλογικές παρατηρήσεις και προσδιορισμοί 25
2.2 Πιστοποίηση ενναλακτικών μαθησιακών διαδρομών: Μη τυπική εκπαίδευση και άτυπη μάθηση 28
Μέρος ΙΙ. Μοντέλα διά βίου μάθησης, πιστοποίησης προσόντων και διασφάλισης της ποιότητας σε προγράμματα ΔΒΜ στην ΕΕ 31
Κεφάλαιο 1: Σύντομη επισκόπηση της ευρωπαΪκής εμπειρίας: Όψεις και διαστάσεις 33
1.1 Εισαγωγικό σημείωμα 33
1.2 Μοντέλα ΔΒΜ, γεωγραφική κατανομή, ιδεολογικές και πολιτικές οπτικές 35
1.3 Το αγγλικό μοντέλο 36
1.4 Η περίπτωση της Σουηδίας 39
1.5 Διά βίου μάθηση στην Φινλανδία 43
1.6 Δια βίου μάθηση στην Νορβηγία 45
1.7 Διά βίου μάθηση στη Δανία 47
1.8 Η περίπτωση της Λετονίας 52
1.9 Το γερμανικό μοντέλο 56
1.10 Το ολλανδικό σύστημα 60
1.11 Η περίπτωση της Γαλλίας 64
1.12 Το ιταλικό μοντέλο 67
Μέρος ΙΙΙ. Εκπαίδευση-κατάρτιση και απασχόληση: Διερευνώντας τα εργαλεία της σύγχρονης εκπαιδευτικής πολιτικής 71
Κεφάλαιο 1: Εργαλεία, συστήματα και διαδικασίες σύνδεσης της κατάρτισης με την απασχόληση 73
1.1 Εκπαίδευση-κατάρτιση και απασχόληση: Το διακύβευμα μιας υγιούς σύνδεσης στο πεδίο της ΕΕ 73
1.2 ECVET (Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς Ακαδημαϊκών Μονάδων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης) 75
1.3 ECTS (Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς και Συσσώρευσης Πιστωτικών Μονάδων) 78
Κεφάλαιο 2: European Qualification Framework (EQF): Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Επαγγελματικών Προσόντων 81
2.1 Ο αναδυόμενος ρόλος των προσόντων και η πρόκληση μιας κοινής ευρωπαϊκής περιοχής της διά βίου μάθησης 81
2.2 Δομή και συστατικά του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Επαγγελματικών Προσόντων 83
Κεφάλαιο 3: Η διάσταση των μαθησιακών αποτελεσμάτων 89
3.1 Μαθησιακά αποτελέσματα: Μια νέα προσέγγιση σε μια θεμελιώδη διαδικασία 89
Κεφάλαιο 4: Συστήματα και ταξινομήσεις προσόντων – Μεθοδολογικά πλαίσια ανάπτυξης επαγγελματικών προτύπων/περιγραμμάτων 95
4.1 Ο νέος ρόλος της εργασίας: Διερευνώντας τη δυναμική των προσόντων στην εποχή της παγκοσμιοποίησης 95
4.2 Διευκρινήσεις και εννοιολογικά πεδία ορισμών 96
4.3 Μοντέλα επάρκειας και αντιπροσωπευτικές μέθοδοι ανάλυσης εργασίας 97
4.4 Σύγχρονα μοντέλα και ενδεικτικά συστήματα ταξινόμισης 100
Κεφάλαιο 5: Το διακύβευμα της ποιότητας στην εκπαιδευτική κατάρτιση 105
5.1 Εισαγωγή
5.2 Εννοιολογικές προσεγγίσεις της ποιότητας 107
5.3 Ποιότητα και εκπαιδευτική πολιτική 111
5.4 Διασφάλιση της ποιότητας: Μία πρώτη προσέγγιση 113
5.5 Διοίκηση Ολικής ποιότητας στην εκπαίδευση 115
5.6 Πλαίσιο Ευρωπαϊκής πολιτικής για την ποιότητα στη διά βίου εκπαίδευση 118
5.7 Το ευρωπαϊκό πλαίσιο EQAVET 120
5.8 Διασφάλιση ποιότητας και Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Επαγγεελματικών Προσόντων (EQF) 122
5.9 Διασφάλιση ποιότητας και ECVET 123
5.10  Διασφάλιση ποιότητας και Europass 123
5.11 Διασφάλιση ποιότητας και επικύρωση της μη τυπικής και άτυπης μάθησης 124
5.12 Το πρότυπο ISO 29990:2010 124
Μέρος IV. Ποιοτική διερεύνηση των μοντέλων ΔΒΜ, πιστοποίησης και ποιότητας στην ευρωπαϊκή περιοχή 127
Κεφάλαιο 1: Διερευνώντας το ρόλο και τη δυναμική του τρίπτυχου διά βίου μάθηση – πιστοποίηση – διασφάλιση ποιότητας 129
1.1 Μεθοδολογικές και ερμηνευτικές διευκρινήσεις αναφορικά προς τις ποιοτικές προσεγγίσεις 129
1.2 Η συνέντευξη ως μεθοδολογικό εργαλείο 130
1.3 Παρουσίαση αποτελεσμάτων ποιοτικής έρευνας 132
1.4 Βασικά συμπεράσματα 155
Βιβλιογραφία 161

 

Εκδότης:
Συντακτική Επιτροπή: Ζάγκος Χρήστος, Φωτόπουλος Nίκος
Υπεύθυνος Έκδοσης:
Γραμματεία Έκδοσης:
* Όλες οι εκδόσεις διατίθενται για το ευρύ κοινό δωρεάν, σε έντυπη μορφή από τη βιβλιοθήκη του οργανισμού.