Η εξέλιξη της παραγωγικότητας και οι επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας

23 Δεκεμβρίου 2015
  • Εισαγωγή/Περίληψη
  • Περιεχόμενα
  • Ομάδα Τεύχους
Η παρούσα μελέτη πραγματεύεται θεωρητικά και εμπειρικά την έννοια του Μοναδιαίου Κόστους Εργασίας (ΜΚΕ) ως βασικού κριτηρίου της ανταγωνιστικότητας μιας οικονομίας, δίνοντας έμφαση στην περίπτωση της Ελλάδας. Παρουσιάζεται και αναλύεται η εξέλιξη του ΜΚΕ στη χώρα μας για την περίοδο 1995-2013, η οποία με τη σειρά της διακρίνεται σε δύο υποπεριόδους: α) της ακμαίας μεγέθυνσης (1995-2004) και β) της στασιμότητας και κρίσης (2004-2013) της ελληνικής οικονομίας. Επιπλέον, διερευνάται ο βαθμός επίδρασης των δύο βασικών προσδιοριστικών παραγόντων του ΜΚΕ, που είναι ο μέσος ονομαστικός μισθός και η παραγωγικότητα. Εκτός από τα συνολικά μεγέθη, η ανάλυση επικεντρώνεται και σε κλαδικό επίπεδο, όπου αναδεικνύονται από τη μία οι πιο (δυνητικά) δυναμικοί κλάδοι της ελληνικής οικονομίας και από την άλλη οι πιο κοστοβόροι. Ακόμη, στην ανάλυση ενσωματώνεται και η διάκριση μεταξύ εμπορεύσιμων και μη εμπορεύσιμων αγαθών και υπηρεσιών. Ωστόσο, εκτός από το κόστος εργασίας, η τιμή επηρεάζεται και από το περιθώριο κέρδους των ελληνικών επιχειρήσεων. Συνεπώς, διερευνάται η εξέλιξη της μεταβλητής κατά την περίοδο 1995-2013 και ταυτόχρονα επιχειρούμε να συσχετίσουμε εμπειρικά το επίπεδο της κερδοφορίας με την παρουσία ολιγοπωλιακών καταστάσεων στην ελληνική οικονομία. Στη συνέχεια η ανάλυση περνάει σε διεθνές επίπεδο, όπου η ανταγωνιστικότητα κόστους της ελληνικής οικονομίας συγκρίνεται με τις υπόλοιπες οικονομίες που συγκρότησαν την ΟΝΕ το 2002. Ειδικότερα, ερευνάται η μεταβολή στον καταμερισμό εργασίας της Ελλάδας σε σχέση με τις άλλες χώρες-μέλη της ΟΝΕ από το 1995 έως τα πρόσφατα χρόνια και το αν η μεταβολή αυτή κατευθύνθηκε σε δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, με θετική επίδραση στην ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας. Επειδή όμως η μεταβολή στον καταμερισμό εργασίας μπορεί τελικά να πραγματοποιήθηκε περισσότερο σε δραστηριότητες που εξαρτώνται αποκλειστικά από την εγχώρια ζήτηση, η ανάλυση επικεντρώνεται και στον τομέα των εμπορεύσιμων αγαθών και υπηρεσιών. Στο σημείο αυτό υποδεικνύονται οι πιο ανταγωνιστικοί κλάδοι της χώρας μας και ταυτόχρονα αναλύονται οι μεταβολές στο παραγωγικό μοντέλο με τις αντίστοιχες επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας σε σχέση με εκείνη των υπόλοιπων χωρών-μελών της ΟΝΕ. Η μελέτη ολοκληρώνεται με μια συγκριτική ανάλυση του περιθωρίου κέρδους μεταξύ της ελληνικής οικονομίας και των υπόλοιπων χωρών-μελών της ΟΝΕ, τις αντίστοιχες επιπτώσεις στην μεταξύ τους ανταγωνιστικότητα, καθώς και με την ανάλυση των βασικών παραγόντων στους οποίους μπορούν να αποδοθούν οι αποκλίσεις στην κερδοφορία.
1 Εισαγωγή 9
2 Παραγωγικότητα και κόστος εργασίας στην Ελλάδα 15
2.1 Η κλαδική και συνολική παραγωγικότητα 15
2.2 Το μοναδιαίο κόστος εργασίας στη συνολική οικονομία 28
3 Κερδοφορία και ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων 47
3.1 Το περιθώριο κέρδους στην Ελλάδα 47
3.2 Περιθώριο κέρδους και ανταγωνισμός 56
3.3 Εμπειρική διερεύνηση της σχέσης περιθωρίου κέρδους και βαθμού συγκέντρωσης κεφαλαίου 59
4 Συγκριτική ανάλυση της παραγωγικότητας και του κόστουςεργασίας στην Ελλάδα και σε χώρες της Ευρωζώνης 69
4.1 Η συνολική παραγωγικότητα στην Ελλάδα και στην Ευρωζώνη 69
4.2 Η παραγωγικότητα στον τομέα εμπορεύσιμων αγαθών της Ελλάδαςκαι της Ευρωζώνης 76
4.3 Το συνολικό μοναδιαίο κόστος εργασίας στην Ελλάδα και στην Ευρωζώνη 84
4.4 Το μοναδιαίο κόστος εργασίας στον τομέα εμπορεύσιμων αγαθών της Ελλάδαςκαι της Ευρωζώνης 86
5 Συγκριτική ανάλυση του περιθωρίου κέρδους στην Ελλάδακαι στις χώρες-μέλη της ΟΝΕ 95
6 Συμπεράσματα 103
Βιβλιογραφία 109
Παράρτημα 113

 

Εκδότης: ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ
Συντακτική Επιτροπή:
Υπεύθυνος Έκδοσης: Παϊταρίδης Δημήτρης
Γραμματεία Έκδοσης:
* Όλες οι εκδόσεις διατίθενται για το ευρύ κοινό δωρεάν, σε έντυπη μορφή από τη βιβλιοθήκη του οργανισμού.