ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Νέες Προσκλήσεις για τη μετανάστευση: Κρίση και μέτρηση της ανταγωνιστικότητας

06 Σεπτεμβρίου 2009
  • Εισαγωγή/Περίληψη
  • Περιεχόμενα
  • Ομάδα Τεύχους

Η ιδέα πίσω από την πολιτική της «επιλεκτικής μετανάστευσης», που βρίσκεται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής, είναι ότι η ροή προσφύγων και μεταναστών από τις χώρες του Νότου προς τις πλουσιότερες χώρες μπορεί να ανα κοπεί. Αναρωτιέται κανείς πώς είναι δυνατόν οι κυβερνήσεις και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί απλά να παρακολουθούν μια πραγματικότητα που δείχνει καθαρά ότι οι επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης, οι επιπτώσεις των πολέμων και, όλο και περισσότερο, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, δεν μπορούν παρά να αυξήσουν τις ροές προσφύγων και μεταναστών, και ότι οι κατασταλτικές πολιτικές που εμφανίζονται με την μορφή των πολιτικών «ελέγχου», δεν μπορούν παρά να δημιουργούν καταστάσεις οι οποίες θέτουν σε κίνδυνο τα δικαιώματα, την αξιοπρέπεια και τη ζωή, ανθρώπων πεινασμένων, ευάλωτων και απελπισμένων. Και με τις σημερινές συνθήκες δεν υπάρχει προοπτική ανατροπής αυτών των εξελίξεων. 

Δεν βρισκόμαστε πλέον σε έναν κόσμο όπου οι εθνικές οικονομίες αναπτύσσονται παράλληλα και όταν έχουν ανάγκη από πρόσθετο εργατικό δυναμικό αναζητούν ή επιτρέπουν την είσοδο σε μετανάστες. Ο απολογισμός της νέο-φιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης είναι η διεύρυνση και ο πολλαπλασιασμός των ανισορροπιών σε όλες τις πλευρές των διεθνών οικονομικών σχέσεων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μια χώρα που ώθησε την παγκόσμια ανάπτυξη για πολλά χρόνια, διευρύνοντας το εξωτερικό της έλλειμμα και αυξάνοντας το εξωτερικό και εσωτερικό δανεισμό της, αξιοποιώντας συγχρόνως τους μετανάστες από τη Λατινική Αμερική στο πλαίσιο μιας στρατηγικής μείωσης του κόστους εργασίας. Η Κίνα ακολουθεί εντυπωσιακούς ρυθμούς μεγέθυνσης, συσσωρεύοντας χρηματικά κεφάλαια τα οποία αξιοποιούνται στις διεθνείς χρηματαγορές, και έχει πλεονάζον εργατικό δυναμικό το οποίο οδηγείται εν μέρει προς τη μετανάστευση. 

Η Ελλάδα είναι μια χαρακτηριστική χώρα που ακολούθησε εντυπωσιακούς ρυθμούς μεγέθυνσης της οικονομίας, με την παράλληλη διεύρυνση του εξωτερικού ελλείμματος, την απώλεια παραγωγικού δυναμικού και την αξιοποίηση του μεταναστευτικού εργατικού δυναμικού για τη συντήρηση ενός παρωχημένου παραγωγικού ιστού. Αλλά και στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εμφανίζεται ως μια ζώνη κρατών με ένα «κοινωνικό μοντέλο», το οποίο αποδομείται λόγω της ανεξέλεγκτης εισόδου μεταναστών, υπάρχει μια εσωτερική μεταναστευτική δυναμική στην αγορά μάλιστα της αδήλωτης εργασίας, όπως όταν η ελληνική αγορά εργασίας απορροφάει οικονομικούς μετανάστες  από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία (αλλά και από την ανατολική Ευρώπη ευρύτερα) που είναι χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε αυτές τις μεταναστευτικές ροές προστίθενται και οι αφήξεις προσφύγων από την Αφρική και την Ασία που προσπαθούν να γλιτώσουν από τη φτώχεια, την πείνα, την ξηρασία ή τους πολέμους.

 

Εισαγωγή

Ι. Οι μεταναστευτικές τάσεις στο σύγχρονο διεθνές περιβάλλον και οι προκλήσεις, για την Ενωμένη Ευρώπη και τα κράτη-μέλη της
Α. Δημογραφικοί και κλιματολογικοί παράγοντες
Β. Ο παράγοντας οικονομική ύφεση

ΙΙ. Οικονομική κρίση και μεταναστευτικές πολιτικές

Α. Ευρωπαϊκή πολιτική της επιλεκτικής μετανάστευσης
Β. Η ιδιόμορφη ελληνική εκδοχή της επιλεκτικής μεταναστευτικής πολιτικής. και η αναμενόμενη ενίσχυση της αδήλωτης εργασίας των μεταναστών

Βα) Η αξιολόγηση του ελληνικού «μοντέλου» μεταναστευτικής πολιτικής

Ββ) Οι αναμενόμενες επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στο μέλλον της μετανάστευσης στην Ελλάδα

ΙΙΙ. Διδάγματα από τις αντι-μεταναστευτικές πολιτικές και προτάσεις για μια νέα προσέγγιση της μετανάστευσης

Α. Ιδεολογική ενοχοποίηση της μετανάστευσης για τα αδιέξοδα της θεωρίας της απελευθέρωσης των αγορών σε συνθήκες πολιτικής και οικονομικής κρίσης και ύφεσης

Β. Προτάσεις πολιτικής: νομιμοποίηση του καθεστώτος διαμονής και ισότητα δικαιωμάτων χωρίς όρους και προϋποθέσεις

IV. Βιβλιογραφικές αναφορές του Απόστολου Καψάλη

I. Εισαγωγή

II. Ορισμός ανταγωνιστικότητας

III. Krugman: Ανταγωνιστικότητα, μία επικίνδυνη εμμονή

IV. Ευρωπαϊκή Ένωση και Ανταγωνιστικότητα. Η Στρατηγική της Λισσαβόνας

V. Ελλάδα – Ανταγωνιστικότητα – ΕΣΜΑ

VI. World Economic Forum (W.E.F.)

VII. Συμπεράσματα – Εκθέσεις Ανταγωνιστικότητας και διεθνής συγκυρία

VIII. Βιβλιογραφία

 

Εκδότης:
Συντακτική Επιτροπή:
Υπεύθυνος Έκδοσης:
Γραμματεία Έκδοσης:
* Όλες οι εκδόσεις διατίθενται για το ευρύ κοινό δωρεάν, σε έντυπη μορφή από τη βιβλιοθήκη του οργανισμού.
WordPress Video Lightbox Plugin