Ετήσια Έκθεση 2007 : Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση

Κατά την διετία 2005-2006 η ελληνική οικονομία διατηρεί τους ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ σε υψηλά επίπεδα, πλην όμως, η συνέχιση της οικονομικής μεγέθυνσης βασίζεται κυρίως στην ιδιωτική κατανάλωση και στην ανάπτυξη του οικοδομικού τομέα χάρη στην σημαντική επέκταση του δανεισμού των νοικοκυριών. Πράγματι, το χρέος επιχειρήσεων και νοικοκυριών στην Ελλάδα στο τέλος Απριλίου 2007, προσέγγισε τα 185, 046 δις. ευρώ και σε σύγκριση με το αντίστοιχο τετράμηνο του 2006 αυξήθηκε κατά 19,2%. Ειδικότερα, τα χρέη των νοικοκυριών σε στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια, στο τέλος του πρώτου τετραμήνου του 2007 ανήλθαν σε 91,4 δις. ευρώ (44% του ΑΕΠ) σημειώνοντας αύξηση κατά 24,7% σε σύγκριση με την ίδια περυσινή περίοδο (Τ.τ. Ε., 2007). Επιπλέον, από τα δύο εκατομμύρια νοικοκυριά που έχουν δανειοδοτηθεί, τα 170.000 νοικοκυριά αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τις υποχρεώσεις τους, καθυστερώντας τις πληρωμές στις τράπεζες πάνω από τρεις μήνες και 80.000 νοικοκυριά αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τις υποχρεώσεις τους (5,3% των δανείων, ενώ στην Ε.Ε-25 κρατών-μελών το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 2,2% των δανείων). Επίσης την περίοδο Μάϊος 2006-Μάϊος 2007 τέσσερα στα δέκα ευρώ που δανείστηκαν τα νοικοκυριά από τις τράπεζες, χρησιμοποιήθηκαν για την αναχρηματοδότηση παλαιότερων οφειλών δανείων (Τ.τ.Ε, 2007). Η εξέλιξη αυτή του εξορθολογισμού της δανειοληπτικής συμπεριφοράς των νοικοκυριών αποτελεί ένδειξη ωρίμανσης της αγοράς δανείων των νοικοκυριών τα οποία αναμένεται ότι θα ακολουθήσουν πτωτική τάση.

Παράλληλα, σημαντική εξέλιξη στο πεδίο του δανεισμού των νοικοκυριών στην χώρα μας, αποτελεί το γεγονός ότι σήμερα στην Ελλάδα το 50% των εργαζομένων ηλικίας 31-47 ετών έχει δανειοδοτηθεί με προοπτική εξόφλησης των δανείων στα 65 έτη της ηλικίας τους, δηλ. γύρω από το έτος συνταξιοδότησής τους. Έτσι, λοιπόν σε μία προσέγγιση του κύκλου ζωής του νέου εργαζόμενου, περιορίζεται σημαντικά η περίοδος κάποιας αποταμίευσης του εισοδήματός του, την οποία, κατά κανόνα, χρησιμοποιεί για να χρηματοδοτεί την συνταξιοδοτική του ζωή. Με αυτή την εξέλιξη ο νέος εργαζόμενος που έχει δανειοδοτηθεί με τους προαναφερόμενους όρους αποπληρωμής του δανείου, θα εισέρχεται από την περίοδο του δανεισμού στην περίοδο
της σύνταξης, την οποία, εκ των πραγμάτων, θα αδυνατεί να χρηματοδοτήσει με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ποιότητα του βιοτικού του επιπέδου. Η αυξημένη χρέωση εκθέτει τα νοικοκυριά στον κίνδυνο όχι μόνο του πληθωρισμού και των επιτοκίων αλλά και σε άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως είναι οι αβεβαιότητες που αφορούν την απασχόλησή των μελών τους καθώς και το μελλοντικό τους εισόδημα.

Έτσι, η αύξηση της εγχώριας ζήτησης στην οποία βασίστηκε η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας κατά την περίοδο 1996-2007, πιθανότατα να επιβραδυνθεί κατά τα επόμενα έτη, καθώς ο ρυθμός αύξησης της πιστωτικής επέκτασης προς τα νοικοκυριά σταδιακά θα μειώνεται με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την προοπτική της ιδιωτικής κατανάλωσης και των επενδύσεων παγίου κεφαλαίου. Στο πλαίσιο αυτό, η κεντρική επιδίωξη της Έκθεσης για την Ελληνική Οικονομία και την απασχόληση του έτους 2007, συνίσταται στη διερεύνηση και επισήμανση των εξελίξεων και των πτυχών που συγκροτούν, σε μεγάλο βαθμό, τον κοινωνικό-οικονομικό σχηματισμό στην Ελλάδα καθώς και στην ανάδειξη της επιτακτικής ανάγκης λύπανσης των μεσο-μακροπρόθεσμων δυνατοτήτων της ελληνικής οικονομίας με την βελτίωση της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας, την πραγματοποίηση διαρθρωτικών αλλαγών μεταμόρφωσης του παραγωγικού συστήματος σε εθνικό, περιφερειακό και κλαδικό επίπεδο και την απομάκρυνση της αναπτυξιακής στρατηγικής από τις πολιτικές των ευελιξιών και της μείωσης του κόστους εργασίας.

Σύνοψη Συμπερασμάτων
Πρόλογος
Εισαγωγή
ΜΕΡΟΣ 1: Οι κατευθύνσεις της αναπτυξιακής και οικονομικής πολιτικής
1.1. Παραγωγικότητα και επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό
1.2. Η ανταγωνιστικότητα και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών

ΜΕΡΟΣ 2: Η ελληνική οικονομία κατά το 2006-2007

2.1. Οι εξελίξεις κατά το 2006-2007
2.2. Οι δημοσιονομικές εξελίξεις

MEΡΟΣ 3: Οι μισθοί στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση

3.1. Οι μεταβολές των μισθών και του κόστους εργασίας το 2006
3.2. Συγκριτική ανάλυση του επιπέδου των αμοιβών στις χώρες της ΕΕ-15
3.3. Μεταβολές του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος
3.4. Το μερίδιο εργασίας και οι εισοδηματικές ανισότητες
3.5. Το εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες & οι μισθολογικές διαφορές στην Ελλάδα
3.5.1. Το εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες
3.5.2. Το εισόδημα από πλήρη και μερική απασχόληση
3.5.3. Το εισόδημα από μόνιμη και προσωρινή απασχόληση
3.5.4. Το εισόδημα στον ευρύτερο δημόσιο τομέα και σε ιδιωτική επιχείρηση
3.5.5. Το εισόδημα ανδρών και γυναικών
3.6. Οι κατώτατοι μισθοί στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση
3.6.1. Μηχανισμοί καθορισμού και αναπροσαρμογής κατώτατων μισθών στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης
3.6.2. Επίπεδα κατώτατων μισθών στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης
3.6.3. Η συζήτηση για τον κατώτατο μισθό στην Ευρώπη
3.6.4. Σύγκριση κατώτατου και μέσου μισθού στην Ελλάδα
3.6.5. Εξέλιξη των κατώτατων αποδοχών την τελευταία 20ετία στην Ελλάδα

MEΡΟΣ 4: Η απασχόληση και η ανεργία

4.1. Μεσοπρόθεσμες εξελίξεις
4.2. Η απασχόληση και η ανεργία κατά το 2006
4.3. Η μισθωτή απασχόληση στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα

MEΡΟΣ 5: Εξελίξεις στην διά βίου μάθηση: Πιστοποίηση, επαγγέλματα και επαγγελματικά δικαιώματα

5.1. Δια βίου μάθηση
5.1.1. Οι εξελίξεις στο τρόπο λειτουργίας της αγοράς εργασίας
5.1.2. Οι επιδράσεις στην εκπαίδευση και στην διά βίου μάθηση
5.1.3. Κριτική προσέγγιση για έναν ουσιαστικό ρόλο της διά βίου μάθησης
5.1.4. Προτάσεις
5.2. Πιστοποίηση και αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων και δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση
5.2.1. Το γενικό περίγραμμα: Από την αντιστοίχιση στη διαφάνεια
5.2.2. Από τη σύγκριση και αντιστοίχιση των επαγγελματικών προσόντων στην αντιστοίχιση των μαθησιακών αποτελεσμάτων
5.2.3. Προς μία πρόταση των ελληνικών Συνδικάτων για ένα Ενιαίο Εθνικό Σύστημα Επαγγελματικών προσόντων
5.2.4. Προτάσεις για ένα Ενιαίο Εθνικό Σύστημα Πιστοποίησης των επαγγελματικών προσόντων της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης 

Συμπεράσματα

Μέρος 6: Ο δανεισμός των νοικοκυριών

6.1. Βασικά χαρακτηριστικά των νοικοκυριών στην Ελλάδα
6.2. Δανεισμός και χρέωση των νοικοκυριών

Μέρος 7: Καινοτομία, επιχειρηματικότητα, απασχόληση: οι συστάδες επιχειρήσεων και τα τοπικά συστήματα καινοτομίας

7.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις
7.2. Από την οικονομία της γνώσης στις συστάδες
7.2.1. Τι είναι καινοτομία;
7.2.2. Το νέο πλαίσιο πολιτικών
7.2.3. Καινοτομία και συστάδες (clusters)
7.3. Οι μελέτες περιπτώσεων
7.3.1. Η συγκέντρωση επιχειρήσεων μεταποίησης ροδάκινου
7.3.2. Οι επιχειρήσεις του ενδύματος στο νομό Θεσσαλονίκης
7.3.3. Επιχειρήσεις παραγωγής λογισμικού στη Θεσσαλονίκη
7.3.4. Οι επιχειρήσεις logistics
7.3.5. Συνολικά συμπεράσματα
7.4. Προτάσεις πολιτικών
7.4.1. Ο ρόλος της ζήτησης
7.4.2. Ο ρόλος της προσφοράς
7.4.3. Η υποστήριξη των συστάδων
7.4.4. Η οικοδόμηση της πολιτικής υποστήριξης των συστάδων
7.4.4.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις
7.4.4.2. Οι πλευρές της καινοτομικής διαδικασίας
7.4.4.3. Πολιτικές διαμόρφωσης και ενίσχυσης των συστάδων

ΜΕΡΟΣ 8: Εξελίξεις σε κλάδους της ελληνικής οικονομίας. Ιδιωτικό και δημόσιο συμφέρον: Η περίπτωση των διυλιστηρίων, των λιμανιών και των τραπεζών

8.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις
8.2. Δημόσιο Ιδιοκτησιακό Καθεστώς στα λιμάνια και στον κλάδο πετρελαίου
8.2.1. Οι δημόσιες επιχειρήσεις στην Ευρώπη: Μια ιστορική προοπτική
8.2.2. Δημόσιες επιχειρήσεις πετρελαίου και δημόσια λιμάνια
8.2.3. Οι προοπτικές ιδιωτικοποίησης των δημόσιων επιχειρήσεων και οργανισμών στα διυλιστήρια και τα λιμάνια
8.2.3.1. Τα θεωρητικά επιχειρήματα των ιδιωτικοποιήσεων
8.2.3.2. Οι ιδιωτικοποιήσεις στον κλάδο πετρελαίου και στα λιμάνια
8.2.3.2.1. Οι οικονομικές επιδόσεις
8.2.3.2.2. Ανταγωνιστικό περιβάλλον και στρατηγική
8.2.3.3. Αναπτυξιακός σχεδιασμός και δημόσιο συμφέρον
8.2.3.3.1. Δημόσιο συμφέρον και κρατική παρέμβαση: Η περίπτωση του τομέα ενέργειας και των λιμανιών
8.2.3.4. Από τις αποτυχίες της αγοράς στο δημόσιο συμφέρον
8.2.3.5. Ζητήματα δημοσίου συμφέροντος στο ενεργειακό τομέα: η περίπτωση του κλάδου πετρελαίου
8.2.3.5.1. Υφιστάμενη κατάσταση στο τομέα της ενέργειας
8.2.3.6. Η αναγκαιότητα της δημόσιας παρέμβασης στο νέο ενεργειακό κύκλο
8.2.3.7. Δημόσιο ή ιδιωτικό;
8.2.3.8. Η διακυβέρνηση του λιμενικού συμπλέγματος και το δημόσιο συμφέρον
8.2.3.8.1. Παγκοσμιοποίηση, ανάπτυξη των logistics και επιπτώσεις στη λειτουργία των λιμανιών
8.2.3.8.2. Η συρρίκνωση του αναπτυξιακού και κοινωνικού αντίκτυπου των λιμανιών 
8.2.3.8.3. Η επαναφορά του δημοσίου συμφέροντος στον στρατηγικό σχεδιασμό των λιμανιών 
8.2.3.9. Για μια επαναθεμελίωση της αποστολής των δημόσιων επιχειρήσεων με όχημα την συμμετοχή των εργαζόμενων
8.2.3.9.1. Η εξάντληση ενός ιστορικού μοντέλου;
8.2.3.9.2. Η επαναθεμελίωση του δημοσίου συμφέροντος και η συμβολή των εργαζομένων 
8.2.3.10. Συμπεράσματα/Προτάσεις
8.3. Εξελίξεις στον κλάδο των τραπεζών
8.3.1. Μισθοί, παραγωγικότητα και κέρδη στις εμπορικές τράπεζες 
8.3.2. Η απασχόληση στις εμπορικές τράπεζες

ΜΕΡΟΣ 9: Oι σύγχρονες εξελίξεις στις εργασιακές σχέσεις στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση

9.1. Το πράσινο βιβλίο για τον εκσυγχρονισμό της εργατικής νομοθεσίας
9.1.1. Γενικές παρατηρήσεις
9.1.2. Ειδικότερες παρατηρήσεις
9.2. Η αδήλωτη εργασία
9.2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις
9.2.2. Η αδήλωτη εργασία στις εθνικές έννομες τάξεις
9.2.3. Φύση και έκταση του φαινομένου
9.2.3.1. Κλάδοι
9.2.3.2. Κατηγορίες αδήλωτα εργαζομένων προσώπωv
9.2.3.3. Εκτιμώμενο μέγεθος του φαινομένου
9.2.4. Παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη του φαινομένου της αδήλωτης εργασίας
9.2.4.1. Οικονομικοί και θεσμικοί παράγοντες
9.2.4.2. Κοινωνικοί παράγοντες
9.2.5. Μέτρα για την αντιμετώπιση του φαινομένου
9.2.5.1. Πρωτοβουλίες για τη μετατροπή της αδήλωτης εργασίας σε κανονικής μορφής απασχόληση
9.2.5.2. Ελεγκτικοί μηχανισμοί και κατασταλτικά μέτρα
9.2.6. Ο ρόλος των κοινωνικών συνομιλητών
9.2.6.1. Πρωτοβουλίες των κοινωνικών συνομιλητών
9.2.6.2. Αποτίμηση του ρόλου των κοινωνικών συνομιλητών

ΜΕΡΟΣ 10: Οι μεταρρυθμίσεις των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης στις χώρες μέλη του ΟΟΣΑ από το 1990 μέχρι σήμερα

10.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις
10.2. Τα πεδία των συνταξιοδοτικών μεταρρυθμίσεων
10.2.1. Πεδίο μεταρρυθμίσεων: Αύξηση της ηλικίας νομιμοποίησης για συνταξιοδότηση
10.2.2. Πεδίο μεταρρυθμίσεων: αύξηση των κινήτρων παραμονής στην εργασία
10.2.3. Πεδίο μεταρρυθμίσεων: τρόπος συνεκτίμησης των εισοδημάτων (μισθών κλπ) κατά τον υπολογισμό των συντάξεων 
10.2.4. Πεδίο μεταρρυθμίσεων: τιμαριθμική αναπροσαρμογή των εισοδημάτων (μισθών κλπ) που αποκτήθηκαν στη διάρκεια
του εργασιακού βίου, για τον υπολογισμό των συντάξεων (προ-συνταξιοδοτική τιμαριθμοποίηση)
10.3. Επιπτώσεις από τις μεταβολές στο δείκτη συνταξιοδοτικής αναπλήρωσης 
10.4. Μεταβολές του επιπέδου των συντάξεων των χαμηλόμισθων (δείκτης του κινδύνου περιαγωγής σε κατάσταση φτώχειας
των συνταξιούχων)

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Α. Ελληνική
Β. Ξενόγλωσση

Δεν υπάρχουν δεδομένα.