
Το συνδικαλιστικό κίνημα αποτελεί έκφραση της συλλογικής εκπροσώπησης των μισθωτών, με στόχο την ικανοποίηση των συμ-
φερόντων τους απέναντι στην πολιτική του κεφαλαίου και αντλεί τις βάσεις της εμφάνισης και ανάπτυξής του, στην ιστορική και
κοινωνική εξέλιξη η οποία συνέτεινε στην παράλληλη ανάπτυξη του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και στη συνεπαγόμενη
δημιουργία του κόσμου της μισθωτής εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό, το συνδικαλιστικό κίνημα το οποίο δημιουργείται και αναπτύσσεται από τις αρχές του 19ου αιώνα, με τα πρώτα σπέρματα της βιομηχανικής επανάστασης, κατανοεί τον εαυτό του ως εκπρόσωπο των γενικών συμφερόντων των μισθωτών εργαζομένων, της εργασίας γενικά, και ως κίνημα που δεν αποσκοπεί μόνο στην βελτίωση των συνθηκών ζωής και εργασίας των εργατών αλλά και ως κοινωνικοπολιτικό κίνημα χειραφέτησης της εργατικής τάξης. Η μελέτη του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ με τίτλο «Εργασία και συνδικάτα στον 21ο αιώνα» αποτελεί μία προσπάθεια ανάλυσης και κατανόησης των συνθηκών δημιουργίας και εξέλιξης της συνδικαλιστικής οργάνωσης, των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν τα συνδικάτα ως αποτέλεσμα των αλλαγών στις σχέσεις κεφαλαίου και εργασίας, τεχνολογίας και παραγωγής, οικονομικού και κοινωνικού στοιχείου στην λειτουργία της οικονομίας καθώς και των πολιτικών φιλελευθεροποίησης, οι οποίες αναπτύσσονται, κατά κύριο λόγο, γύρω από τον άξονα «απελευθερωμένες αγορές και αποκλεισμένες κοινωνίες». Η μελέτη επίσης επεξεργάζεται και αναλύει τις μεταβολές που συντελούνται στο περιβάλλον της συνδικαλιστικές οργάνωσης, τις τάσεις τα διλήμματα και τις προϋποθέσεις μίας δυναμικής προοπτικής του συνδικαλιστικού κινήματος στον 21ο αιώνα. Στην κατεύθυνση αυτή, υποστηρίζεται η θέση ότι η σημερινή κρίση που αντιμετωπίζει το συνδικαλιστικό κίνημα σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο, δεν υποδηλώνει την απαξίωση της οργανωμένης εργασίας αλλά τις δυσκολίες και τα προβλήματα αναδιάρθρωσης που αντιμετωπίζει ένα συγκεκριμένο ιστορικό μοντέλο συνδικαλισμού. Η μελέτη, χωρίς να παραγνωρίζει τις σημαντικές διαφορές μεταξύ των ευρωπαϊκών συνδικάτων, συνδέεται με τις εξελίξεις και τις εμπειρίες του ευρωπαϊκού συνδικαλισμού. Με την έννοια αυτή, αν και δεν εξετάζει ειδικά το συνδικαλιστικό κίνημα στην Ελλάδα, αναφέρεται σε προβλήματα και ζητήματα που αφορούν και απασχολούν και τα ελληνικά συνδικάτα, τα οποία, παρά τις ιδιαιτερότητές τους εντάσσονται στο πλαίσιο της παράδοσης του ευρωπαϊκού συνδικαλιστικού κινήματος.
Προλεγόμενα
Αντί Εισαγωγής
1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ: ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΙ
2. ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ
α. Από την απαγόρευση στη θεσμοποίηση
β. Οι μετασχηματισμοί της συνδικαλιστικής οργάνωσης
3. ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΕ ΝΕΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ: ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ Η «ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ»
α. Η αμφισβήτηση του κοινωνικού κράτους και η «απελευθέρωση των αγορών»
β. Η «παγκοσμιοποίηση» ως ιδεολογία
γ. Το νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται από τη δεκαετία του ’80
4. ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ ΣΗΜΕΡΑ
α. Οργανωτικοπολιτικά χαρακτηριστικά
β. Συνδικαλιστική πυκνότητα
5. ΥΠΟ ΤΗΝ ΠΙΕΣΗ ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΕΣ: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΕΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ
Α. ΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
α. Η αγορά εργασίας και οι μετασχηματισμοί στην εργασιακή διαδικασία
– η μαζική ανεργία
– η «τριτογενοποίηση»
– η αμφισβήτηση της κανονικής σχέσης εργασίας
– οι νέοι τρόποι οργάνωσης της εργασίας
β. Εξατομίκευση και μεταστροφή των αξιών
Β. ΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΗΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ
6. ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ
α. Συγχωνεύσεις οργανώσεων και πολιτικές προσέλκυσης μελών
β. Οργανώσεις παροχής υπηρεσιών και διαμεσολάβησης συμφερόντων ή οργανώσεις αλληλεγγύης και διεκδίκησης συμφερόντων;
7. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ
α. Το μέλλον των συνδικάτων
β. Συμπερασματικές παρατηρήσεις
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ