Μετανάστευση: Χαρακτηρίστηκε ως μια από τις μεγάλες «τεκτονικές πλάκες» που αλλάζουν την κοινωνική ανθρωπογεωγραφία του πλανήτη. Με βάση στοιχεία του ΟΟΣΑ στις μέρες μας μετακινούνται πάνω από 200.000.000 μετανάστες, το 3% του παγκόσμιου πληθυσμού. Από τις αρχές της δεκαετίας του 90 η Ελλάδα από χώρα «εξαγωγής» Ελλήνων μεταναστών μετατράπηκε σε χώρα υποδοχής. Η μετάβαση αυτή δεν ήταν χωρίς δυσκολίες τόσο για την ελληνική πολιτεία όσο και την ελληνική κοινωνία. Η πρώτη βρέθηκε απροετοίμαστη χωρίς προηγούμενη εμπειρία και υποδομές, ενώ η δεύτερη εμφάνισε αμυντικά, φοβικά σχεδόν αντανακλαστικά, καθώς καλούνταν να συμβιώσει αρμονικά με αλλοδαπούς με ετερογενή, σε σχέση με
τα δικά της, χαρακτηριστικά. Οι μετανάστες αποτελούν πλέον βασική συνιστώσα της κοινωνικής μας οργάνωσης, του συστήματος απασχόλησης και της αγοράς εργασίας, και συνεπώς θα πρέπει να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα εισόδου, ένταξης και ενσωμάτωσής τους με συστηματικό και διάφανο τρόπο. Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο (Ν. 3386/2005 και οι συμπληρώσεις αυτού) έδωσε μεν μια ευκαιρία τρίτης νομιμοποίησης των ανεπίσημων μεταναστών, όμως θεωρούμε ότι δεν αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τα προβλήματα που ανακύπτουν και ειδικότερα:
• δεν αποτελεί συνιστώσα μιας συντονισμένης προσπάθειας χάραξης μεταναστευτικής πολιτικής κοινωνικού χαρακτήρα. Αντίθετα, συντηρεί μια «αμυντικογενή ή αποτρεπτική λογική» προκειμένου να εξασφαλίζεται ο πολιτικός έλεγχος της μεταναστευτικής εισροής, ενώ ουσιαστικά θα έπρεπε να ρυθμίζει επαρκώς και αποτελεσματικά τις διαδικασίες διαμονής, εργασίας και κοινωνικής ένταξης των μεταναστών
• ακόμη και με την πιο πρόσφατη διαδικασία νομιμοποίησης εξακολουθεί να παραμένει σε καθεστώς ανεπίσημο ή ημι–επίσημο ένας ιδιαίτερα σημαντικός αριθμός μεταναστών
• εξακολουθεί να συντηρείται το σύστημα άμεσης εξάρτησης της νομιμοποίησης ενός μεγάλου αριθμού ανεπίσημων μεταναστών με τις ανάγκες της ελληνικής οικονομίας σε ανειδίκευτο και ειδικευμένο αδήλωτο εργατικό δυναμικό 
• δεν θεσπίστηκαν θετικά μέτρα για τη δεύτερη γενιά μεταναστών, τα παιδιά που μεγαλώνουν ή γεννήθηκαν στην Ελλάδα και τα οποία ζητούν να ζήσουν ισότιμα και αρμονικά στη χώρα μας. Ως εκ τούτου, από το 1991 έως σήμερα, η αναγκαιότητα αλλαγής
προσανατολισμού στη στρατηγική της Πολιτείας απέναντι στο φαινόμενο της μετανάστευσης αποτελεί για τη ΓΣΕΕ ζήτημα πρωταρχικής σημασίας, για τη διασφάλιση του σεβασμού των δικαιωμάτων στην εργασιακή, πολιτική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή των μεταναστών.
Μέσα από θέσεις, αναλύσεις και διεκδικήσεις, η ΓΣΕΕ έχει κατ` επανάληψη καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για την ανάπτυξη ανεξάρτητων και συντονισμένων δράσεων σε πολλαπλά επίπεδα : Σε επίπεδο θεσμικών παρεμβάσεων, διοικητικής ευελιξίας αρχών και υπηρεσιών και τεκμηρίωσης λήψης αποφάσεων αρμόδιων οργάνων, μεταξύ άλλων προτείναμε:
• την άμεση υπογραφή ή κύρωση θεμελιωδών διεθνών κειμένων προστασίας δικαιωμάτων των μεταναστών
• τη σύσταση γνωμοδοτικών–συμβουλευτικών κατά περίπτωση οργάνων με την απαραίτητη, μεταξύ άλλων, συμμετοχή των εκπροσώπων των κοινωνικών συνομιλητών και με την όσο το δυνατόν αντιπροσωπευτικότερη συμμετοχή των μεταναστών
Παράλληλα, η ΓΣΕΕ, μέσα από τη δράση της για τα καθημερινά και εργασιακά ζητήματα των εργαζομένων της χώρας, επιχειρεί να παρέμβει σε κεντρικά ζητήματα ένταξης και ενσωμάτωσης των μεταναστών, καταθέτοντας ολοκληρωμένα σχέδια συνεκτικών και αποτελεσματικών νομικών ρυθμίσεων που αφορούν : 

- στις διαδικασίες εισόδου–διαμονής,
- στη διασφάλιση δίκαιων όρων απασχόλησης και συνθηκών εργασίας των εργαζόμενων μεταναστών,
- στην πάταξη της αδήλωτης εργασίας,
- στην καταπολέμηση των διακρίσεων που υφίστανται οι μετανάστες και οι οποίες βασίζονται κατά κύριο λόγο σε υπάρχοντα κενά και ελλείψεις του επίσημου εργασιακού συστήματος, σε νομοθετικές διακρίσεις και σε σοβαρές ελλείψεις τόσο στο επίπεδο επίσημων πολιτικών όσο και στο επίπεδο άτυπων πρακτικών που έχουν διαμορφωθεί και εφαρμόζονται
στην αγορά εργασίας,
- στις διαδικασίες περί οικογενειακής επανένωσης, ως θεμελιώδους
δικαιώματος στην οικογενειακή ζωή
- στις διαδικασίες που προβλέπονται για τους «επί μακρόν διαμένοντες
υπηκόους τρίτων χωρών»,
- στην ένταξη της δεύτερης γενιάς μεταναστών και αυριανών εργαζόμενων
πολιτών και τέλος
- στη συμμετοχή των εργαζόμενων μεταναστών και των οικογενειακών
μελών τους στο σύστημα υγείας και πρόνοιας.
Στην παρούσα συγκυρία, η ΓΣΕΕ έχει συνειδητοποιήσει τις δύο μεγάλες προκλήσεις της εποχής : αφενός ότι η μετανάστευση είναι ένα μείζον ζήτημα που απαιτεί διαρκή ερευνητική ανάλυση, στατιστική παρακολούθηση και χάραξη των αναγκαίων πολιτικών και αφετέρου ότι μια σύγχρονη πολιτική ένταξης μεταναστών προϋποθέτει εφεξής την αρχή της ενδυνάμωσης και της ενεργούς συμμετοχής των ίδιων των μεταναστών. Ως προς την πρώτη πρόκληση, είμαι πεπεισμένος ότι η γνώση και η ερευνητική ανάλυση μπορούν να συμβάλλουν στην ανάδειξη μιας εικόνας σχετικά με τη μετανάστευση η οποία θα είναι απαλλαγμένη από συγκεχυμένες ιδεολογικές απόψεις, φοβίες και κρίσεις. Επιπλέον, θα μας επιτρέψουν να κατανοήσουμε τη νέα κοινωνική πραγματικότητα η οποία διαμορφώνεται τόσο στην ελληνική όσο και στις ευρωπαϊκές κοινωνίες υποδοχής μεταναστών. Σ` αυτή την κατεύθυνση δραστηριοποιούνται άλλωστε τόσο το Ινστιτούτο Εργασίας όσο και το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης της ΓΣΕΕ με πρωτοβουλίες επεξεργασίας και διαμόρφωσης θέσεων αλλά και ανάπτυξη στοχευμένων δράσεων και ενεργειών.
Μια πρόσφατη σημαντική πρωτοβουλία του Κέντρου Επαγγελματικής Κατάρτισης της ΓΣΕΕ, αποτελεί η δημιουργία του Παρατηρητηρίου Απασχόλησης Μεταναστών, με αφορμή τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα EQUAL, με στόχο να συμβάλλει τεκμηριωμένα και αξιόπιστα στον κοινωνικό διάλογο για την επεξεργασία προτάσεων πολιτικής σε ζητήματα απασχόλησης μεταναστών. Μέσω της ανάπτυξης ενός έγκυρου, αξιόπιστου και δυναμικού επιστημονικού μηχανισμού τεκμηρίωσης θέσεων και προτάσεων, η ΓΣΕΕ αναδεικνύει την αναγκαιότητα υιοθέτησης των κατάλληλων μέτρων για τη χάραξη μιας  μεταναστευτικής πολιτικής που να υπακούει στις δύο θεμελιώδεις αρχές : του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της ισότιμης μεταχείρισης ως προς την άσκηση των εργασιακών, ασφαλιστικών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Ως προς τη δεύτερη πρόκληση στην οποία καλείται να απαντήσει η ΓΣΕΕ, δηλαδή στην ενδυνάμωση και την ενεργό συμμετοχή των μεταναστών τόσο στις «δομές του κόσμου της εργασίας και των συνδικαλιστικών οργανώσεων» όσο και στις δράσεις σχεδιασμού, υλοποίησης και αξιολόγησης των μεταναστευτικών πολιτικών ένταξης, συμπληρωματικά και σε συνέργεια με τα δίκτυα κοινοτήτων που καθιστούν δυνατή την καλύτερη και αποτελεσματικότερη συλλογική εκπροσώπηση των μεταναστευτικών πληθυσμών, εντάσσεται η λειτουργία ενός Δικτύου 7 Γραφείων Υποστήριξης Μεταναστών. Πρόκειται για τις δομές των Εργατικών Κέντρων Αθήνας, Πειραιά, Πάτρας, Θεσσαλονίκης και Βόλου αντίστοιχα, τη δομή του Ελληνικού Φόρουμ Μεταναστών καθώς και εκείνη της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης PRAKSIS. Η δημιουργία των διαφορετικών αυτών οργανώσεων και δικτύων μπορεί
να συμβάλλει στην αναγνώριση των μεταναστών ως νέων υποκειμένων ενεργητικής συμμετοχής και όχι ως απλών αποδεκτών του κράτους πρόνοιας. Το ζήτημα της συμμετοχής και εκπροσώπησης των μεταναστών στα συνδικάτα και τις διαδικασίες διαμόρφωσης των αποφάσεων που τους αφορούν αποτελεί μια επιτακτική ανάγκη και πρόκληση στην οποία πρέπει να απαντήσουμε δημιουργικά. Οι ποικίλες και αξιόλογες προτάσεις, πρωτοβουλίες, δράσεις και ερευνητικές προσπάθειες, μία εκ των οποίων είναι και η παρούσα έκδοση, θα επιφέρουν ουσιαστικά αποτελέσματα εφόσον εξελιχθεί η δημόσια συζήτηση για τον τρόπο
με τον οποίο η χώρα μας μπορεί να ενσωματώσει τους ήδη ευρισκόμενους στη χώρα αλλοδαπούς εργαζομένους καθώς και τα παιδιά τους, ο αριθμός των οποίων αυξάνεται ταχύτατα.