Η ανάπτυξη του τομέα των υπηρεσιών και η ενσωμάτωση σ’ αυτόν της νέας τεχνολογίας, της γνώσης, της καινοτομίας και της πληροφορίας, σε συνδυασμό με τις τάσεις διεθνοποίησής του, αποτέλεσαν την αφετηρία εκπόνησης αυτής της μελέτης, προκειμένου να επανεξεταστεί ο ρόλος και η σημασία του μεγαλύτερου και ταχύτερα αναπτυσσόμενου τομέα της ελληνικής οικονομίας. Ειδικότερα, το Ινστιτούτο Εργασίας ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ επιχειρεί με τη συγκεκριμένη μελέτη να αναλύσει την φύση και τα χαρακτηριστικά του τομέα των υπηρεσιών, την θέση των υπηρεσιών στην αναδυόμενη οικονομία της γνώσης και την σημασία τους για την απασχόληση, την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και της χώρας. Επίσης καταγράφει και αναλύει τις τάσεις διεθνοποίησης των υπηρεσιών, τα προβλήματα μέτρησης της παραγωγικότητας της εργασίας καθώς και
τις επιπτώσεις των τεχνολογικών εξελίξεων του τομέα των υπηρεσιών στην εργασία και τις εργασιακές σχέσεις. Παράλληλα,
αποπειράται να αναδείξει το περιεχόμενο μιας εναλλακτικής διάρθρωσης του παραγωγικού συστήματος, της αναγκαιότητας
μετάβασής του από τους τομείς παραγωγής στα παραγωγικά συμπλέγματα (π.χ. αγροδιατροφικές αλυσίδες, τουρισμός κλπ)
σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Με την μελέτη αυτή το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ φιλοδοξεί να αναδείξει την αναγκαιότητα και την σημασία επανεξέτασης και εξειδίκευσης του τομέα των υπηρεσιών στις νέες τεχνολογικές και πληροφορικές συνθήκες στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ταυτόχρονα, επιχειρείται η συμβολή στην διεύρυνση των γνώσεων του συνδικαλιστικού κινήματος, στο πλαίσιο της διαμόρφωσης τεκμηριωμένων προτάσεων και έγκυρης επιστημονικής επιχειρηματολογίας για τον ρόλο και την θέση του τομέα των υπηρεσιών στην ελληνική οικονομία. Πιο συγκεκριμένα, η έκδοση αυτή θέτει στη διάθεση των συνδικάτων, της επιστημονικής κοινότητας και των πολιτών ευρύτερα, επεξεργασίες που συντελούν στην ανάπτυξη ενός γόνιμου διαλόγου και προβληματισμού για τη θέση της εργασίας και των εργασιακών σχέσεων, στα πλαίσια της ανάπτυξης και των συντελούμενων μετασχηματισμών του τομέα των υπηρεσιών στην χώρα μας. Η έκδοση του ΙΝΕ για τον τομέα των υπηρεσιών, την ανταγωνιστικότητα και την εργασία, δεν φιλοδοξεί, ούτε θα μπορούσε να καλύψει όλες τις πτυχές του πεδίου των υπηρεσιών. Αποτελεί όμως αφετηρία και συμβολή για περαιτέρω διερεύνηση, εξειδίκευση και εμβάθυνση του επιστημονικού προβληματισμού σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα.Ελπίζοντας ότι το εγχείρημα αυτό θα επιτύχει το στόχο του, η διοίκηση του ΙΝΕ, ο επιστημονικός διευθυντής, οι συγγραφείς της μελέτης και το επιστημονικό δυναμικό του ΙΝΕ, θα θεωρήσουν ως θετική συμβολή, την κατάθεση όχι μόνο παρατηρήσεων αλλά και διαφορετικών προσεγγίσεων σχετικά με το θέμα, τις υποθέσεις εργασίας, τη μεθοδολογία, την ανάλυση και τα συμπεράσματα.
Πρόλογος
Εισαγωγή
Κεφάλαιο Πρώτο: Η σημασία του τομέα των υπηρεσιών
Κεφάλαιο Δεύτερο: Η φύση και τα χαρακτηριστικά του τομέα των υπηρεσιών
2.1. Ορισμός και συμβατική ταξινόμηση
2.2. Υπηρεσίες, οικονομική θεωρία και εναλλακτικές προσεγγίσεις
2.3. Οι προσπάθειες υποδιαίρεσης του τριτογενή τομέα σε ομοιογενή υποσύνολα
2.4. Οι προσπάθειες για μια εναλλακτική ταξινόμηση των οικονομικών δραστηριοτήτων
2.5. Από την υπηρεσία στη σχέση υπηρεσίας
2.6. Συμπεράσματα του δευτέρου κεφαλαίου
Κεφάλαιο Τρίτο: Οι υπηρεσίες στα πλαίσια της οικονομίας της δημιουργικής εργασίας
3.1. Από την βιομηχανική οικονομία στην οικονομία της «δημιουργικής εργασίας»
3.2. Νέο παραγωγικό υπόδειγμα και «γνωστικός καταμερισμός της εργασίας»
3.3. Η θέση των υπηρεσιών στην οικονομία της πληροφορίας και της γνώσης
3.3.1. Η αλληλοδιείσδυση των δραστηριοτήτων
3.3.2. Υπηρεσίες έντασης γνώσης και οικονομία της γνώσης
3.3.3. Ο ρόλος των υπηρεσιών έντασης γνώσης στο παραγωγικό σύστημα
3.4. Οικονομία των υπηρεσιών και αλλαγές από την πλευρά της ζήτησης
Κεφάλαιο Τέταρτο: Η διεθνοποίηση των υπηρεσιών
4.1. Οι μορφές διεθνοποίησης των υπηρεσιών
4.2. Η διεθνοποίηση των υπηρεσιών ως «εθνικοποίηση»
4.3. Διεθνοποίηση αγαθών και υπηρεσιών: διαφορές και ομοιότητες
4.4. Ευνοϊκοί και περιοριστικοί παράγοντες στο διεθνές εμπόριο υπηρεσιών
4.4.1. Τα πλεονεκτήματα από την διεθνοποίηση του εμπορίου υπηρεσιών
Κεφάλαιο Πέμπτο: Παραγωγικότητα και υπηρεσίες
5.1. Οι μικρές αυξήσεις της παραγωγικότητας στον τριτογενή τομέα
5.2. Υπηρεσίες και χαμηλή παραγωγικότητα: μια αξιολόγηση των αιτιών
Κεφάλαιο Έκτο: Οι υπηρεσίες και η εργασία
6.1. Η εκβιομηχάνιση των υπηρεσιών
6.2. Εξειδίκευση και εργασιακά συστήματα των υπηρεσιών
6.3. Υπηρεσίες και δυϊσμός. Οι θεωρίες της κατάτμησης και η εφαρμογή τους στις υπηρεσίες
6.4. Οι παράγοντες ετερογένειας των εργασιακών συστημάτων του τριτογενούς τομέα
6.5. Οι ιδιαιτερότητες των εργασιακών συστημάτων του τριτογενούς τομέα
6.6. Προς έναν εντονότερο δυϊσμό στο εσωτερικό των επαγγελμάτων
6.7. Ένα μοντέλο διαχείρισης του εργατικού δυναμικού
6.8. Μεταβολές στην ικανότητα του τομέα των υπηρεσιών να δημιουργεί θέσεις εργασίας στην Ελλάδα
6.9. Οι μισθοί στον τομέα των υπηρεσιών
Κεφάλαιο Έβδομο: Από τους τομείς παραγωγής στα παραγωγικά συμπλέγματα
7.1. Παραγωγικά συμπλέγματα, πόλοι ανταγωνιστικότητας και ο ρόλος των υπηρεσιών
7.2. Μελέτη περίπτωσης: το αγρο-διατροφικό σύμπλεγμα
Κεφάλαιο Όγδοο: Συμπεράσματα
Βιβλιογραφία