Υπηρεσίες υγείας από το δημόσιο αγαθό στο εμπόρευμα – Ινστιτούτο Εργασίας ΓΣΕΕ (ΙΝΕ ΓΣΕΕ)
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Υπηρεσίες υγείας από το δημόσιο αγαθό στο εμπόρευμα

29 Ιουλίου 2010
  • Εισαγωγή/Περίληψη
  • Περιεχόμενα
  • Ομάδα Τεύχους

Η υγεία αποτελεί μία από τις βασικές συνιστώσες του Κράτους - Πρόνοιας, το οποίο συνολικά και επιμέρους κατά την διάρκεια των
δύο τελευταίων δεκαετιών συγκεντρώνει τους προβληματισμούς και τις αντιπαραθέσεις για την αναδιοργάνωση και τον αναπρο-
σανατολισμός του. Ειδικότερα, στο πλαίσιο αυτών των προβληματισμών και αντιπαραθέσεων, οι απόψεις διίστανται ανάμεσα σ’ αυτές που υποστηρίζουν ότι: 

α) οι δυσλειτουργίες του δημόσιου συστήματος υγείας έχουν προκαλέσει αύξηση του κόστους λειτουργίας του και ως εκ τούτου
προτείνουν τον περιορισμό και τον έλεγχο των δημόσιων δαπανών υγείας, σε συνδυασμό με την εισαγωγή στα υγειονομικά συστήματα στοιχείων αγοράς και συνθηκών ελεγχόμενου ανταγωνισμού ή την διεύρυνση του πεδίου δραστηριότητας ιδιωτικών σχηματισμών και μονάδων υγείας με την αύξηση των ιδιωτικών δαπανών υγείας. 

Στην κατεύθυνση αυτή από την μελέτη του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ προκύπτει ότι οι δημόσιες δαπάνες υγείας ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ελλάδα είναι από τις χαμηλότερες (5,8% του ΑΕΠ) μεταξύ των ανεπτυγμένων χωρών του κόσμου και οι ιδιωτικές δαπάνες υγείας (3,8% του ΑΕΠ) είναι από τις υψηλότερες, δεδομένου ότι σε καμία άλλη χώρα της Ε.Ε.-15 το αντίστοιχο ποσοστό ιδιωτικών δαπανών δεν υπερβαίνει το 3%.

Παράλληλα, ενώ οι συνολικές δαπάνες υγείας στην Ελλάδα (9,6% του ΑΕΠ, 25 δις ευρώ τον χρόνο) αυξάνονται τα τελευταία έτη με ρυθμό 6,6% τον χρόνο (μέσος όρος ετήσιας αύξησης στις χώρες του ΟΟΣΑ 4%) οι ιδιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν με ετήσιο ρυθμό 15%, με αποτέλεσμα την ενδυνάμωση του επιχειρηματικού τομέα παροχής υπηρεσιών υγείας σε βάρος του δημόσιου τομέα. Από την άποψη αυτή ευνοϊκό ρόλο για την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα υγείας ανέλαβαν, εκτός των άλλων, η απελευθέρωση της αγοράς υπηρεσιών υγείας και η διάδοση των ιδιωτικών ασφαλιστηρίων συμβολαίων ιατροφαρμακευτικής κάλυψης.

β) οι δυσλειτουργίες του δημόσιου συστήματος υγείας αποτυπώνονται στην επιδείνωση των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας, με
αποτέλεσμα την διεύρυνση του χάσματος ανάμεσα στο επίπεδο των αναγκών υγείας και σ’ αυτό της ικανοποίησής τους.

Ακριβώς, η μελέτη αυτή του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ επιδιώκει να αναδείξει με επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο τις τάσεις ιδιωτι-
κοποίησης του συστήματος υγείας και την σημαντική αύξηση των ιδιωτικών δαπανών υγείας, μετατρέποντας την υγεία στην χώρα μας από δημόσιο αγαθό σε εμπόρευμα. 

Ευελπιστούμε ότι το προαναφερόμενο κεντρικό συμπέρασμα της μελέτης θα συμβάλλει στον ανασχεδιασμό των πολιτικών υγείας έτσι ώστε κατά τα επόμενα χρόνια να συρρικνωθεί σημαντικά και αποτελεσματικά το χάσμα ανάμεσα στο επίπεδο των αναγκών υγείας και σ’ αυτό της ικανοποίησής τους, ιδιαίτερα για τον κόσμο της μισθωτής εργασίας που αδυνατεί να χρηματοδοτήσει την παροχή ιδιωτικών υπηρεσιών υγείας.

Επιπλέον, θεωρούμε ως αναγκαία την διαμόρφωση μιας εναλλακτικής στρατηγικής μεταρρύθμισης του συστήματος υγείας, με την εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου και μεσο-μακροπρόθεσμου σχεδιασμού υγείας, χωρίς αντιφάσεις και με αλλαγή της σχέσης από «Υγεία - Αγορά» σε «Υγεία - Κοινωνία».

Η εναλλακτική αυτή στρατηγική θα συμβάλλει στην συρρίκνωση του διευρυμένου υγειονομικού ελλείμματος και στον καθοριστικό περιορισμό των θυλάκων εμπορευματοποίησης των υπηρεσιών υγείας με την αποδόμηση του επιχειρηματικο-υγειονομικού συμπλέγματος (ασφαλιστικές εταιρίες, ιδιωτικές κλινικές, διαγνωστικά κέντρα, ιδιωτικός γιατρός, κλπ), το οποίο σταδιακά διασπά την συνοχή του  συστήματος κοινωνικής προστασίας στην Ελλάδα και ταυτόχρονα αντιστρέφει την απαίτηση απορρόφησης του κοινωνικού αξιακού προϊόντος προς τον αναπαραγωγικό τομέα της οικονομίας (υγεία, κοινωνική ασφάλιση, πρόνοια, κοινωνικές υποδομές, κλπ.). 

Ελπίζοντας στην επίτευξη αυτής της επιδίωξης, η διοίκηση του ΙΝΕ, ο επιστημονικός διευθυντής, ο συγγραφέας της μελέτης και το επιστημονικό δυναμικό του ΙΝΕ, θα θεωρήσουν ως θετική συμβολή την κατάθεση όχι μόνο παρατηρήσεων αλλά και διαφορετικών προσεγγίσεων σχετικά με τη μεθοδολογία, την ανάλυση και τα συμπεράσματα.

 

Πρόλογος
Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

Η ιδιωτικοποίηση των δαπανών υγείας
1.1. Οι δαπάνες υγείας ως ποσοστό του ΑΕΠ
1.2. Οι δαπάνες υγείας της Ελλάδας σε διεθνή σύγκριση
1.3. Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες υγείας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ

Οι θεωρητικές και ηθικές προϋποθέσεις ιδιωτικοποίησης της υγείας

2.1. Υποκειμενικές προϋποθέσεις ιδιωτικοποίησης της υγείας
2.2. Οι θεμελιακοί μύθοι των Οικονομικών της Υγείας
2.3. Πόσο περιορισμένοι είναι οι πόροι για την υγεία;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ

Προϋποθέσεις ιδιωτικοποίησης από την πλευρά της παραγωγής

3.1. Οικονομικές προϋποθέσεις ιδιωτικοποίησης της υγείας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤETAΡΤΟ

Περίληψη και συμπεράσματα
Επίλογος

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Εκδότης:
Συντακτική Επιτροπή:
Υπεύθυνος Έκδοσης:
Γραμματεία Έκδοσης:
* Όλες οι εκδόσεις διατίθενται για το ευρύ κοινό δωρεάν, σε έντυπη μορφή από τη βιβλιοθήκη του οργανισμού.