Ο ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ στην Ελλάδα υπερέχει του αντίστοιχου μέσου ρυθμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 15 κρατών-μελών ακόμη και κατά το τρέχον έτος. Η επιβράδυνση του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, η οποία πραγματοποιήθηκε από το 1974 μέχρι τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1980, έχει οδηγήσει τον ρυθμό μεγέθυνσης του προϊόντος σε μακροχρόνια σταθερότητα στο επίπεδο του 2% ετησίως. Η διαφορά του ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης στην Ελλάδα έναντι του αντίστοιχου μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν έχει συγκυριακό αλλά μακροχρόνιο χαρακτήρα. Βέβαια, στο τέλος, της περιόδου (2005) η διαφορά του ρυθμού μεγέθυνσης της Ελλάδας έναντι της ΕΕ-15 περιορίζεται στην μία εκατοστιαία μονάδα. Πράγματι, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ στην Ελλάδα με 4,2% κατά το 2004, ανακόπτεται από το 2005, αφού ο ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ κατά το τρέχον έτος θα περιορισθεί στο επίπεδο του 2,9%. Παράλληλα, οι προσδοκίες των επιχειρήσεων και των καταναλωτών, σχετικά με
τους ρυθμούς ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, είναι πιο απαισιόδοξες εξαιτίας του περιορισμού της εσωτερικής ζήτησης, που υπήρξε η κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας κατά την τελευταία δεκαετία. Το ποσοστό ανεργίας στην χώρα μας κατά το 2004 παρουσίασε άνοδο, παρά την αύξηση της απασχόλησης κατά 2,8%, γεγονός που εξηγείται από την σημαντικότερη αύξηση της προσφοράς εργασίας. Έτσι, η προσφορά εργασίας στην Ελλάδα είναι εξαιρετικά ελαστική στις μεταβολές της απασχόλησης. Όταν αυξάνεται η ζήτηση εργασίας, παρουσιάζεται στην αγορά εργασίας ισόποσος αριθμός υποψηφίων που είναι διαθέσιμοι προς εργασίας με τον τρέχοντα μισθό. Με άλλα λόγια, στην Ελλάδα υπάρχουν σημαντικές εργατικές εφεδρείες, οι οποίες δεν καταγράφονται ως άνεργοι αλλά ως άεργοι (μη ενεργός πληθυσμός). Κατά το 2005, σε όλες τις χώρες μέλη της ΕΕ-15 αναμένεται να υπάρξει αύξηση της απασχόλησης μεταξύ 0,2% και 0,8%, με εξαίρεση την Ισπανία (+2,1%) και την Ιρλανδία (+1,8%). Στην Ελλάδα η αναμενόμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αύξηση της απασχόλησης θα ανέρχεται σε 0,6% ως αποτέλεσμα της επιβράδυνσης του ΑΕΠ. Οι εξελίξεις αυτές του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ στην Ελλάδα, του αργού ρυθμού αύξησης της απασχόλησης κατά τα τελευταία χρόνια και της διατήρησης της ανεργίας σε υψηλά επίπεδα, είναι άμεσα συνδεδεμένα με την επιδείνωση του επιπέδου ανταγωνιστικότητας και της εξωτερικής ανισορροπίας της ελληνικής οικονομίας.

Από την άποψη αυτή είναι ενδιαφέρον να τονισθεί ότι η επιδείνωση του επιπέδου ανταγωνιστικότητας κατά τα τελευταία χρόνια, δεν είναι το αποτέλεσμα της υπερβολικής αύξησης των αμοιβών της εργασίας και του κόστους εργασίας. Η οικονομική INE/
πολιτική από το 1986 μέχρι σήμερα, είναι μία πολιτική πρωτογενούς και δευτερογενούς αναδιανομής του εισοδήματος σε βάρος της εργασίας. Η πρωτογενής ανισοκατανομή προκύπτει από τη βραδύτερη αύξηση του μέσου πραγματικού μισθού έναντι των αυξήσεων της παραγωγικότητας της εργασίας, πέραν της δευτερογενούς ανισοκατανομής που πραγματοποιείται μέσω των δημόσιων οικονομικών και του φορολογικού συστήματος (π.χ. αναλογική αντί προοδευτική φορολογία, διευρυμένη έμμεση φορολογία, μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας, συρρίκνωση των δημοσίων δαπανών για την παραγωγή δημόσιων αγαθών και διεύρυνση των ιδιωτικών δαπανών των νοικοκυριών κλπ.). Έτσι, η εξέλίξη του μεριδίου της εργασίας στο σύνολο της οικονομίας και τον επιχειρηματικό τομέα παρουσιάζει μακροχρόνια πτωτική τάση από 75% το 1984 σε 64% το 2004, ενώ στην ΕΕ-15 ανέρχεται σε 68%. Με δεδομένο, λοιπόν, το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται η αναπτυξιακή στρατηγική στην Ελλάδα, εξαιτίας, μεταξύ των άλλων, της επιδείνωσης του επιπέδου ανταγωνιστικότητας, της επιβράδυνσης του ρυθμού μεγέθυνσης της οικονομίας και του παρατεταμένου υψηλού επιπέδου ανεργίας, η κεντρική επιδίωξη της Έκθεσης για την Ελληνική Οικονομία και την απασχόληση του έτους 2005, συνίσταται στη διερεύνηση και επισήμανση των εξελίξεων και των πτυχών που συγκροτούν, σε μεγάλο βαθμό, την πραγματική οικονομία στην χώρα μας καθώς και στην ανάδειξη της αναγκαιότητας και προσδιορισμού των
στόχων και των επιλογών του νέου αναπτυξιακού υποδείγματος, με προσανατολισμό την οικονομία της γνώσης και την αναστροφή της πορείας επιβράδυνσης του ρυθμού μεγέθυνσης της οικονομίας, επιδείνωσης του επιπέδου ανταγωνιστικότητας,
αύξησης της ανεργίας, επιδείνωσης του βιοτικού επιπέδου και διεύρυνσης των εισοδηματικών και κοινωνικών ανισοτήτων.