Νεες Προσκλησεις για τη μεταναστευση: Κριση και μετρηση της ανταγωνιστικοτητας
06 Σεπτεμβρίου 2009
Εισαγωγή/Περίληψη
Περιεχόμενα
Ομάδα Τεύχους
Η ιδέα πίσω από την πολιτική της «επιλεκτικής μετανάστευσης», που βρίσκεται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής, είναι ότι η ροή προσφύγων και μεταναστών από τις χώρες του Νότου προς τις πλουσιότερες χώρες μπορεί να ανα κοπεί. Αναρωτιέται κανείς πώς είναι δυνατόν οι κυβερνήσεις και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί απλά να παρακολουθούν μια πραγματικότητα που δείχνει καθαρά ότι οι επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης, οι επιπτώσεις των πολέμων και, όλο και περισσότερο, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, δεν μπορούν παρά να αυξήσουν τις ροές προσφύγων και μεταναστών, και ότι οι κατασταλτικές πολιτικές που εμφανίζονται με την μορφή των πολιτικών «ελέγχου», δεν μπορούν παρά να δημιουργούν καταστάσεις οι οποίες θέτουν σε κίνδυνο τα δικαιώματα, την αξιοπρέπεια και τη ζωή, ανθρώπων πεινασμένων, ευάλωτων και απελπισμένων. Και με τις σημερινές συνθήκες δεν υπάρχει προοπτική ανατροπής αυτών των εξελίξεων.
Δεν βρισκόμαστε πλέον σε έναν κόσμο όπου οι εθνικές οικονομίες αναπτύσσονται παράλληλα και όταν έχουν ανάγκη από πρόσθετο εργατικό δυναμικό αναζητούν ή επιτρέπουν την είσοδο σε μετανάστες. Ο απολογισμός της νέο-φιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης είναι η διεύρυνση και ο πολλαπλασιασμός των ανισορροπιών σε όλες τις πλευρές των διεθνών οικονομικών σχέσεων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μια χώρα που ώθησε την παγκόσμια ανάπτυξη για πολλά χρόνια, διευρύνοντας το εξωτερικό της έλλειμμα και αυξάνοντας το εξωτερικό και εσωτερικό δανεισμό της, αξιοποιώντας συγχρόνως τους μετανάστες από τη Λατινική Αμερική στο πλαίσιο μιας στρατηγικής μείωσης του κόστους εργασίας. Η Κίνα ακολουθεί εντυπωσιακούς ρυθμούς μεγέθυνσης, συσσωρεύοντας χρηματικά κεφάλαια τα οποία αξιοποιούνται στις διεθνείς χρηματαγορές, και έχει πλεονάζον εργατικό δυναμικό το οποίο οδηγείται εν μέρει προς τη μετανάστευση.
Η Ελλάδα είναι μια χαρακτηριστική χώρα που ακολούθησε εντυπωσιακούς ρυθμούς μεγέθυνσης της οικονομίας, με την παράλληλη διεύρυνση του εξωτερικού ελλείμματος, την απώλεια παραγωγικού δυναμικού και την αξιοποίηση του μεταναστευτικού εργατικού δυναμικού για τη συντήρηση ενός παρωχημένου παραγωγικού ιστού. Αλλά και στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εμφανίζεται ως μια ζώνη κρατών με ένα «κοινωνικό μοντέλο», το οποίο αποδομείται λόγω της ανεξέλεγκτης εισόδου μεταναστών, υπάρχει μια εσωτερική μεταναστευτική δυναμική στην αγορά μάλιστα της αδήλωτης εργασίας, όπως όταν η ελληνική αγορά εργασίας απορροφάει οικονομικούς μετανάστες από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία (αλλά και από την ανατολική Ευρώπη ευρύτερα) που είναι χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε αυτές τις μεταναστευτικές ροές προστίθενται και οι αφήξεις προσφύγων από την Αφρική και την Ασία που προσπαθούν να γλιτώσουν από τη φτώχεια, την πείνα, την ξηρασία ή τους πολέμους.